Πολιτική αστάθεια και κόκκινα δάνεια πλήττουν το ΧΑ

Την περασμένη εβδομάδα τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια έχασαν τα προσωρινά κέρδη που κατέγραψαν σε μια βραχυπρόθεσμη ανοδική αντίδραση και τώρα βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα της δίμηνης πτώσης.

Ο δείκτης Stoxx 600 ήταν την 1η Δεκεμβρίου του 2015 στις 375 μον. ενώ σήμερα βρίσκεται στις 325,9 μον. μια πτώση της τάξης του 13%. Διάφορα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια βρέθηκαν σε μεγαλύτερη πτώση στο δίμηνο, για παράδειγμα το DAX στη Γερμανία έχει χάσει 18%.  Πάντως, η καθοδική τάση για τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια έχει ουσιαστικά ξεκινήσει από τον Απρίλιο του 2015 και σ’ αυτό το διάστημα ο Stoxx 600 έχασε περίπου 20%.

Στη διάρκεια του τελευταίου διμήνου, το ελληνικό χρηματιστήριο ακολούθησε την πτωτική τάση με υπερβάλλον ζήλο σημειώνοντας απώλειες 21% και ενώ ήδη βρισκόταν σε πτώση πριν από τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια. Οι πωλήσεις προέρχονται τόσο από ελληνικά χαρτοφυλάκια όσο και από ξένα funds. Στα τέλη του Ιανουαρίου η συμμετοχή των ξένων επενδυτών στην κεφαλαιοποίηση του ΧΑ (χωρίς την συμμετοχή του ΤΧΣ) ήταν στο 61,8%, από 64,2% τον προηγούμενου μήνα.

Να σημειωθεί ότι το τελευταίο μεγάλο πτωτικό κύμα του ΧΑ ξεκίνησε στις αρχές του 2014, όταν βρισκόταν στις 1340 μον. και αφού προηγουμένως είχε επιδείξει μια ανοδική τάση 18 μηνών. Στις 25 Μαϊου του 2012, ο Γενικός Δείκτης ήταν 485,18 μον. λίγο χαμηλότερα από τα σημερινά επίπεδα των 503,8 μον.

Πολιτική αστάθεια και κόκκινα δάνεια

Βραχυπρόθεσμα, τη τύχη του ΧΑ συνδέεται με την αξιολόγηση της εφαρμογής του μνημονίου και τις πολιτικές εξελίξεις που μπορεί να σηματοδοτήσει μια εμπλοκή στις διαπραγματεύσεις.

Σε περίπτωση αρνητικών εξελίξδεων, δεν υπάρχουν τεχνικά επίπεδα στήριξης για το ΧΑ πέραν της λογικής. Επίπεδο στήριξης είναι μια ζώνη τιμών που πολλοί επενδυτές θεωρούν ότι αποτελεί ευκαιρία αγορών αλλά με την παρούσα αναταραχή στα διεθνή χρηματιστήρια δεν υπάρχει σήμερα τέτοια αντίληψη. Τα επίπεδα στήριξης αποτυπώνονται διαγραμματικά όταν έχουν γίνουν αρκετές συναλλαγές και για ικανό χρονικό διάστημα εντός ενός ορισμένου εύρους τιμών και κάτι τέτοιο είναι ανύπαρκτο. Το μόνο που έχει απομείνει είναι η ψυχολογική επίδραση που ασκούν οι στρογυλλοί αριθμοί, το 500 σήμερα και το 450 αύριο.

Εν τω μεταξύ, ένας νέος γύρος εκλογολογίας έχει ανοίξει μετά τα δημοσιεύματα του γερμανικού τύπου που αναφέρουν ότι η κυβέρνηση δεν θα έχει άλλη επιλογή μέχρι το καλοκαίρι. Πρόσφατα, ο πρόεδρος των Ανεξάρτητων Ελλήνων Πάνος Καμμένος είπε ότι ο λαός θα έχει και πάλι τον λόγο εάν οι δανειστές εξακολουθήσουν να προβάλλουν παράλογες απαιτήσεις. Όμως η απειλή των εκλογών προς τους δανειστές είναι μάλλον αστεία, καθώς δεν αποκλείεται να είναι ακριβώς αυτή η επιθυμία τους.

Οι εκλογές είναι πιθανές αν δανειστές επιμείνουν αφού κανείς δεν θέλει οικουμενική κυβέρνηση, πλην του Λεβέντη, εκτός βέβαια κι αν υποχωρήσει η κυβέρνηση δεχόμενη έτσι το άτυπο τέλος της. Το ΧΑ όμως δεν έχει βέβαια ανάγκη τις εκλογές για να συνεχίσει την πτωτική του τάση, φτάνει ο κλοιός στον οποίο έχει βρεθεί η κυβέρνηση από τις κινητοποιήσεις για το ασφαλιστικό και το φορολογικό -την επόμενη Πέμπτη θα γίνει στο Eurogroup ένας μίνι απολογισμός της κατάστασης.

Ένας άλλος κίνδυνος προέρχεται από το προσφυγικό. Ενώ η ελληνική κυβέρνηση αντιλαμβάνεται το προσφυγικό ως μια ευκαιρία να επιτύχει ουσιαστική ελάφρυνση του χρέους, για άλλη μια φορά υπάρχει η περίπτωση ενός ατυχούς χειρισμού. Οι ευρωπαίοι απειλούν με αποπομπή της Ελλάδας από τη Ζώνη Σένγκεν φέρνοντας στο προσκήνιο τις μήνες του Grexit. Και πάλι η ζημιά για την Ελλάδα είναι μεγαλύτερη σε σχέση με αυτή των εταίρων.

Το άλλο θέμα που επηρεάζει το ΧΑ είναι τα κόκκινα δάνεια των τραπεζών το οποίο θα συζητηθεί με την επίσκεψη της επικεφαλής του Single Supervisory Mechanism (SSM) Ντανιέλ Νουί, η οποία επισκέπτεται την Ελλάδα. Τα ελληνικά κόκκινα δάνεια είναι πολλά, 107 δις. ευρώ σε σύνολο δανειοδοτήσεων 240 ευρώ και συνεχίζουν να αυξάνονται. Αλλά υπάρχει και ένας γενικός πανευρωπαϊκός συναγερμός. Το διάστημα 2010- 2014, οι ευρωπαϊκές τράπεζες ξεφορτώθηκαν 250 εκατ. ευρώ κόκκινα δάνεια πολλά από τα οποία αφορούσαν τη Βρετανία και την Ιρλανδία. Δεν είναι τυχαίο ότι οι τραπεζικές μετοχές έχουν χάσει σημαντικό έδαφος στην Ευρώπη το τελευταίο διάστημα. Στην Ιταλία τα προς πώληση κόκκινα δάνεια φτάνουν τα 201 δις. ευρώ. O ΓΔ έχει χάει 20,2% από την αρχή του 2016 που είναι η μεγαλύτερη από όλα τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια ενώ τη δεύτερη χειρότερη επίδοση έχει η Ιταλία όπου ο MID χάνει 17,71%. Το κοινό που έχουν αυτές οι δύο χώρες είναι τα υψηλά κόκκινα δάνεια και οι χαμηλές χρηματιστηριακές αξίες των τραπεζών.

Όλα αυτά μπορούν να φέρουν το ΓΔ πιο κοντά στα επίπεδα του Μαίου του 2012, στις 485 μον. εξάλλου οι διεθνείς αγορές βρίσκονται σε «θανατηφόρο σπιράλ», όπως αναφέρει η Citigroup. Η τράπεζα επικαλείται το ανθεκτικό δολάριο, τις χαμηλότερες τιμές του πετρελαίου και το αδύναμο διεθνές εμπόριο. Ο μεγάλος άγνωστος είναι η Κίνα και το κατά πόσο μια επιβράδυνση μεγαλύτερη από αυτή που αναμένεται μπορεί να επηρεάσει τα κέρδη των εταιρειών σε ΗΠΑ και Ευρώπη, κάτι που με τη σειρά του θα αυξήσει τα επισφαλή δάνεια. Σε περιόδους αναταραχής, πολλές πωλήσεις γίνονται αναγκαστικές για τα funds, είτε γιατί κάποια πολύ κερδοσκοπικής φύσης κλείνουν είτε γιατί υπάρχουν εκροές από τα αμοιβαία κεφάλαια.